all that jazz 2

Er zijn er maar een paar die muziek doen leven,
die met noten een wereld laten beven
of eraan schudden, hard of zacht,
met een practoplastische overmacht en pracht.
Die schilderen vanaf een pallet ongekende kleuren,
alsof alles nu of nooit, nee nu direct, moet gebeuren.
Geen toon onbenut gebleven, alles op zijn plaats gedreven,
vanuit de kleurdoos in slingers verf opgeheven,
tot diep in de ziel en het doek gedreven, verheven…

Daar was de oude Coltrane, die met woede en krampacht
de planeten liet wentelen en uit hun baan bracht.
Daar was Don Cherry, die op het doek spuugde…
en Braxton die verfijnd ragfijn noten vierkantte
tot ze ronddraaiden en spetterden op papier.
Roach, die een school nieuw talent liet samenscholen,
evenals Blakey, die ze een schop van z’n drum gaf.
Of Miles Davis die langzaam de kleur-lingen doceerde
tot ze in z’n schelle gestopte trompet pasten.

John Zorn die alle stijlen negerend de saxofoon
nieuwe lessen leerde en kirrend creëerde…
Of Cecil Taylor, die piano stemmen en spelen
verenigde in een klankkleure mozaïek, ping
David Ware, die het notenpallet verdubbelde
en het zwoelen en krijsen uitstalde in zijn etalage.
En het is David Murray die met het gemak van een slak
en de lenigheid van een spin uit ieder lied ontsnapte
en er hemelse kleuren, hoog en laag, mee webte.

Archie Shepp lurkend aan het mondstuk van zijn toeter
en om een moeder tettert, fluweelt de stotter.
Charlie Parker, zojuist oraal bevredigd en coke-vol,
schuift alle tonen van het liedjespallet in zijn alt
om ze herboren uit te hoesten en te proesten.
En Dolphy is bij hoog en laag een meester kwaster
of, wie hebben we nog, toonaarden verleggend?
Zwepend, springend, tierend, uit boord en broek
stulpend? De sidemen die dit mogelijk maakten…

Ja, het zijn er maar een paar die jazz doen leven!
Die gedichten toeteren met en zonder rijm,
die tonen versieren met slingers van satijn.
Oh, die verleiden en striemen met natte verf,
die met toongeweld kuitschieten en kruisen…
Maar ze zijn er gelukkig, die jam-meren en kraaien
en uit de immense kruiken van hun creativiteit
ons vol schenken met jazz-geschenken, gelardeerd
met verdriet, miskenning, verdoving van middelen,
kortom met blues.